โลโก้ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่ราชวิถีคลินิกหู คอ จมูก เชียงใหม่
การส่องกล้องจมูกด้วยกล้อง ENT ที่ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่
แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่

ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

ผู้เขียน:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
ดูประวัติแพทย์
  • วันที่ตรวจทาน:
  • อัปเดตล่าสุด:
  • เวลาอ่านโดยประมาณ: 6 นาที

ที่คลินิกมีการส่องกล้องกี่แบบแล้วแต่ละแบบต่างกันอย่างไร?

กล้องที่ใช้ตรวจ ENT ไม่ได้มีเพียงแบบเดียว และกล้องแต่ละชนิดก็ไม่ได้มองเห็นได้เหมือนกันทั้งหมด

ที่ราชวิถีคลินิกมีการใช้ทั้งกล้อง Rigid และ Flexible Fiber Optic เพื่อช่วยประเมินทางเดินหายใจส่วนบน แพทย์จะพิจารณาเลือกชนิดกล้องตามบริเวณที่ต้องการตรวจ อาการ และจุดประสงค์ของการประเมิน ไม่ใช่การเลือกแบบเดียวที่ใช้ได้กับทุกกรณี

RIGID

กล้อง Rigid คืออะไร?

กล้อง Rigid เป็นกล้องที่มีลำกล้องแข็ง ตรง ไม่โค้งตามทางเดินหายใจ จึงเหมาะกับการตรวจดูรายละเอียดภายในโพรงจมูกอย่างใกล้ชิด

ขึ้นอยู่กับมุมของกล้องและบริเวณที่ตรวจ แพทย์สามารถใช้ช่วยประเมินโครงสร้างและพยาธิสภาพในโพรงจมูกได้ชัดเจนในขอบเขตที่กล้องเข้าถึง

ตัวอย่างบริเวณหรือสิ่งที่อาจช่วยประเมินได้ ได้แก่ โพรงจมูก ผนังกั้นจมูก กังหันจมูกด้านล่าง เยื่อบุจมูก ลักษณะน้ำมูก ติ่งเนื้อหรือก้อน และการมองเห็นบริเวณใกล้ทางระบายไซนัสเมื่ออยู่ในสายตา

สิ่งสำคัญคือ Rigid ช่วยในการตรวจโดยตรงเชิงรายละเอียดของโพรงจมูก แต่ไม่ได้หมายความว่าสามารถเห็นโพรงไซนัสทุกส่วนได้โดยตรงในทุกกรณี

  • โพรงจมูกและเยื่อบุจมูก
  • ผนังกั้นจมูกและกังหันจมูก
  • น้ำมูก ติ่งเนื้อ หรือก้อนเมื่อมองเห็น
  • บริเวณใกล้ทางระบายไซนัสเมื่ออยู่ในสายตา

FLEXIBLE FIBER OPTIC

Flexible Fiber Optic คืออะไร?

กล้อง Flexible Fiber Optic มีลำกล้องที่ยืดหยุ่น สามารถโค้งตามกายวิภาคไปยังบริเวณด้านหลังของโพรงจมูกและทางเดินหายใจส่วนบนได้

จึงมีประโยชน์เมื่อต้องการตรวจต่อจากโพรงจมูกไปยังโพรงหลังจมูก คอ โคนลิ้นในบางกรณี กล่องเสียง และเส้นเสียง

ในบางสถานการณ์ทางคลินิก กล้องชนิดนี้ยังช่วยให้ประเมินการเคลื่อนไหวของโครงสร้างบางส่วนได้ระหว่างหายใจ พูด หรือกลืน เมื่อมีความเหมาะสม

สรุปง่าย ๆ คือ Flexible scope มีประโยชน์เมื่อการตรวจจำเป็นต้องไปไกลกว่าโพรงจมูกส่วนหน้า ไปยังคอและกล่องเสียง

  • โพรงจมูกและโพรงหลังจมูก
  • คอ / คอหอย
  • โคนลิ้นเมื่อมีข้อบ่งชี้
  • กล่องเสียงและเส้นเสียง

COMPARISON

Rigid กับ Fiber Optic มองเห็นต่างกันอย่างไร?

ทั้งสองชนิดไม่ได้แข่งกันว่าชนิดใดดีกว่าโดยรวม แต่ต่างกันที่คุณสมบัติทางกายภาพและบริเวณที่ช่วยให้แพทย์ประเมินได้ตามจุดประสงค์ของการตรวจ

Rigid

  • กล้องแข็ง ไม่โค้งตามทางเดินหายใจ
  • เหมาะกับการดูรายละเอียดภายในโพรงจมูก
  • ให้ภาพโดยตรงของโครงสร้างในบริเวณที่กล้องเข้าถึง
  • เหมาะกับการประเมินโครงสร้างและพยาธิสภาพในจมูก

Flexible Fiber Optic

  • ตัวกล้องมีความยืดหยุ่น
  • สามารถผ่านจากจมูกไปประเมินบริเวณด้านหลังและทางเดินหายใจส่วนบนได้
  • เหมาะกับการดูโพรงหลังจมูก คอ กล่องเสียง และเส้นเสียง
  • สามารถใช้ประเมินการเคลื่อนไหวของโครงสร้างบางส่วนได้

จุดสำคัญไม่ใช่ว่ากล้องชนิดไหนดีกว่า แต่คือกล้องชนิดไหนเหมาะกับบริเวณที่แพทย์ต้องการตรวจ

PATIENT CHOICE

แล้วคนไข้ต้องเลือกกล้องเองไหม?

ไม่จำเป็น

แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่ากล้องชนิดใดเหมาะสม หลังประเมินอาการ ตำแหน่งที่สงสัยว่ามีความผิดปกติ กายวิภาค และจุดประสงค์ของการตรวจ

ในบางราย การใช้กล้องชนิดเดียวก็เพียงพอต่อการประเมิน ในบางรายอาจใช้แนวทางการตรวจอื่นเพิ่ม หรือเปลี่ยนชนิดกล้อง หากจำเป็นต้องดูบริเวณเพิ่มเติม

ไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยทุกรายต้องส่องทั้งสองแบบ

EXAMPLES

ตัวอย่างง่าย ๆ

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นแนวทางคร่าว ๆ เพื่อให้เข้าใจการเลือกกล้องตามคำถามทางคลินิก ไม่ใช่กฎตายตัวของการวินิจฉัย

  1. 01

    คัดจมูก / น้ำมูก / สงสัยความผิดปกติในโพรงจมูก

    การตรวจอาจเน้นรายละเอียดภายในโพรงจมูก

  2. 02

    เสียงแหบ / กลืนผิดปกติ / ต้องการประเมินกล่องเสียง

    Flexible scope อาจเหมาะกว่าเมื่อต้องการตรวจต่อไปยังทางเดินหายใจส่วนบน

  3. 03

    นอนกรน / สงสัยตำแหน่งทางเดินหายใจตีบ

    อาจต้องประเมินมากกว่าโพรงจมูกส่วนหน้า ขึ้นกับคำถามทางคลินิก

WHY IT MATTERS

ทำไมการเลือกกล้องให้เหมาะกับจุดที่ต้องการตรวจจึงสำคัญ?

การส่องกล้องไม่ได้หมายถึงการตรวจแบบเดียวกันทุกครั้ง

คุณค่าของการตรวจขึ้นกับว่าต้องการเห็นโครงสร้างใด ต้องตรวจไกลแค่ไหน และต้องการรายละเอียดในจมูก หรือการทำงานของทางเดินหายใจส่วนบนแบบเคลื่อนไหว การเลือกชนิดของกล้องจึงเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจ ไม่ใช่สิ่งที่คนไข้จำเป็นต้องเลือกเอง

FAQ

คำถามที่พบบ่อย

ประเด็นที่ผู้ป่วยมักถามเมื่อได้ยินคำว่าส่องกล้อง ENT

กล้อง Rigid ดีกว่า Fiber Optic หรือไม่?

ไม่ใช่การเปรียบเทียบว่าชนิดใดดีกว่าโดยรวม แต่ต่างกันที่คุณสมบัติและบริเวณที่ช่วยประเมินได้ แพทย์เลือกตามจุดที่ต้องการตรวจ

ส่องกล้องจมูกแล้วเห็นไซนัสทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ใช่ทุกกรณี กล้องช่วยประเมินโครงสร้างในขอบเขตที่เข้าถึงได้ รวมถึงบริเวณใกล้ทางระบายไซนัสเมื่อมองเห็น แต่ไม่ได้หมายความว่าเห็นโพรงไซนัสทุกส่วนโดยตรงเสมอไป

คนไข้ต้องขอส่องทั้งสองแบบไหม?

ไม่จำเป็น บางรายใช้ชนิดเดียวก็เพียงพอ แพทย์จะพิจารณาตามอาการ กายวิภาค และจุดประสงค์ของการประเมิน

ส่องกล้องอย่างเดียววินิจฉัยได้ทุกโรคหรือไม่?

การส่องกล้องช่วยประเมิน แต่ไม่ได้ให้การวินิจฉัยสุดท้ายในทุกกรณีเสมอไป แพทย์อาจใช้ร่วมกับประวัติ การตรวจร่างกาย และข้อมูลอื่นตามความเหมาะสม

REFERENCES

เอกสารอ้างอิง

เอกสารประกอบเพื่อการศึกษา ไม่ทดแทนการตรวจโดยแพทย์

  1. EPOS 2020

    European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020 (EPOS 2020)

    pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32077450/ (EPOS 2020)
  2. AAO-HNSF

    Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia)

    www.entnet.org/resource/clinical-practice-guideline-hoarseness-dysphonia/ (AAO-HNSF)

ข้อมูลเพื่อการศึกษา

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

ต้องการให้แพทย์ประเมินว่าควรส่องกล้องบริเวณใด?

นัดตรวจกับแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก เพื่อพิจารณาชนิดการตรวจที่เหมาะกับอาการของคุณ