โลโก้ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่ราชวิถีคลินิกหู คอ จมูก เชียงใหม่
THEN

ศูนย์นอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ตรวจนอนกรนและประเมินภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA) โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก เน้นหาสาเหตุและตำแหน่งที่มีปัญหาในทางเดินหายใจก่อนเลือกการรักษาที่เหมาะสม

นัดหมายติดต่อทาง LINE
ภาพประกอบการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่

ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

ผู้เขียน:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
ดูประวัติแพทย์
  • วันที่ตรวจทาน:
  • อัปเดตล่าสุด:
  • เวลาอ่านโดยประมาณ: 23 นาที

ภาพรวม

นอนกรน ไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว

เสียงกรนอาจเกิดจากการตีบหรืออุดกั้นของทางเดินหายใจในหลายตำแหน่ง ตั้งแต่จมูก คอหอย เพดานอ่อน ลิ้นไก่ ไปจนถึงโคนลิ้น ดังนั้น การรักษาที่เหมาะสมจึงควรเริ่มจากการค้นหาสาเหตุและตำแหน่งที่มีปัญหาก่อนเลือกวิธีรักษา

ที่ RAJVITHI CLINIC แพทย์จะประเมินอาการและโครงสร้างทางเดินหายใจเป็นรายบุคคล เพื่อแยกว่าปัญหาเป็นเพียงการนอนกรน หรือมีความเสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea: OSA) ร่วมด้วย

แนวทางของเราคือ ตรวจให้ชัดก่อนรักษา หาสาเหตุและตำแหน่งที่มีปัญหา แล้วจึงเลือกการรักษาที่เหมาะสม สอดคล้องกับหลัก “ตรวจชัด • อธิบายตรง • รักษาเท่าที่จำเป็น” การนอนกรน (snoring) คือเสียงที่เกิดจากการสั่นของเนื้อเยื่อทางเดินหายใจส่วนบนเมื่ออากาศไหลผ่านช่องที่แคบลงระหว่างหลับ ส่วน OSA เป็นภาวะที่ทางเดินหายใจส่วนบนอุดตันหรือแคบลงซ้ำ ๆ ระหว่างหลับ จนกระทบการหายใจ การหลับ และสุขภาพ หากเสียงดัง มีคนสังเกตว่าหยุดหายใจ หรือมีอาการกลางวันร่วมด้วย ควรได้รับการประเมินเพิ่มเติม

อาการ

อาการที่พบบ่อย

อาการแตกต่างกันในแต่ละคน หากมีหลายข้อร่วมกัน โดยเฉพาะนอนกรนเสียงดังร่วมกับง่วงกลางวัน ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง

  • นอนกรนเสียงดัง

    โดยเฉพาะเมื่อนอนหงาย หรือมีคนในบ้านได้ยินเป็นประจำ

  • มีคนเห็นว่าหยุดหายใจ

    หยุดหายใจชั่วคราว หายใจสะดุด หรือสำลักขณะหลับ

  • ง่วงนอนกลางวัน

    ง่วงแม้ได้นอนตามเวลา หรือหลับง่ายระหว่างวัน

  • ปวดศีรษะตอนเช้า

    ตื่นมาปวดศีรษะ หรือรู้สึกไม่สดชื่น

  • สมาธิลดลง

    จดจ่อยาก ความจำลดลง หรืออารมณ์แปรปรวน

  • อ่อนเพลีย

    เหนื่อยล้าเรื้อรัง แม้ดูเหมือนได้นอนเพียงพอ

เส้นทางการดูแล

ตรวจให้ชัดก่อนเลือกการรักษา

เส้นทางดูแลแบบเรียบง่าย เริ่มจากพบแพทย์ ประเมินทางเดินหายใจ และเลือกการรักษานอนกรนตามสาเหตุของแต่ละบุคคล

  1. พบแพทย์

    ซักประวัติการนอน อาการกลางวัน โรคประจำตัว และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง

  2. ประเมินอาการและตรวจ ENT

    ตรวจจมูก คอ และโครงสร้างทางเดินหายใจส่วนบนที่เกี่ยวข้องกับการนอนกรน

  3. ส่องกล้องประเมินโพรงจมูกและทางเดินหายใจ

    ส่องกล้องโพรงจมูกแบบยืดหยุ่นเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อดูจุดที่อาจตีบหรืออุดกั้น

  4. ประเมินความเสี่ยง OSA / Home Sleep Test เมื่อเหมาะสม

    ในผู้ที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการที่สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ แพทย์อาจพิจารณา Home Sleep Test เมื่อเห็นว่ามีข้อบ่งชี้

  5. วิเคราะห์สาเหตุและตำแหน่งที่มีปัญหา

    แยกนอนกรนอย่างเดียวจาก OSA และเชื่อมโยงผลตรวจกับตำแหน่งที่อาจมีส่วนต่อการอุดกั้น

  6. เลือกการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

    วางแผนตามสาเหตุ ความรุนแรง และความเหมาะสมของแต่ละราย ไม่ใช้แนวทางเดียวกันทุกคน

การประเมิน

ตรวจหู คอ จมูก และส่องกล้องทางเดินหายใจส่วนบน

การประเมินเริ่มจากการซักประวัติอาการนอนกรน อาการกลางวัน และปัจจัยเสี่ยง ตามด้วยการตรวจหู คอ จมูก เพื่อดูโครงสร้างที่อาจทำให้ทางเดินหายใจแคบลง

เมื่อแพทย์เห็นว่ามีข้อบ่งชี้ อาจใช้การส่องกล้องยืดหยุ่น (flexible endoscopy) เพื่อตรวจโพรงจมูกและทางเดินหายใจส่วนบนโดยตรง ช่วยให้เห็นบริเวณที่อาจมีส่วนต่อการตีบหรืออุดกั้น ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญก่อนวางแผนการรักษานอนกรน

การส่องกล้องใช้ประเมินโครงสร้างทางกายวิภาค ไม่ได้วินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA) โดยลำพัง หากสงสัย OSA แพทย์จะพิจารณาการตรวจการนอนเพิ่มเติมเมื่อเหมาะสม

จุดอุดกั้น

ตรวจโพรงจมูกและทางเดินหายใจอย่างละเอียด

เพื่อค้นหาว่า “จุดอุดกั้นอยู่ตรงไหน”

การส่องกล้องโพรงจมูกแบบยืดหยุ่นช่วยให้แพทย์ประเมินโครงสร้างภายในจมูกและทางเดินหายใจส่วนบนโดยตรง และระบุบริเวณที่อาจทำให้ช่องทางเดินอากาศแคบลงหรืออุดกั้น เช่น

  • กังหันจมูกบวมโต

  • ผนังกั้นจมูกคด หรือโครงสร้างจมูกที่ทำให้ช่องทางเดินอากาศแคบ

  • เยื่อบุจมูกอักเสบหรือบวม เช่น จากภูมิแพ้

  • ติ่งเนื้อหรือความผิดปกติภายในโพรงจมูก

  • บริเวณคอหอย เพดานอ่อน และลิ้นไก่ที่อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับเสียงกรนหรือการอุดกั้น

ผู้ที่มีอาการนอนกรนเหมือนกัน อาจมีสาเหตุและตำแหน่งของการอุดกั้นแตกต่างกัน การตรวจจึงช่วยให้แพทย์เข้าใจว่าปัญหาอยู่ที่ตำแหน่งใด และนำข้อมูลไปประกอบการวินิจฉัยและวางแผนการรักษา

แยกบทบาทการตรวจ

ส่องกล้องทางเดินหายใจ กับการตรวจการนอน ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองอย่างให้ข้อมูลคนละด้าน และไม่ได้ใช้ทดแทนกัน การตรวจแต่ละชนิดพิจารณาเมื่อมีข้อบ่งชี้

  • Flexible endoscopy

    ใช้ประเมินโครงสร้างทางกายวิภาค และค้นหาบริเวณที่อาจทำให้ทางเดินหายใจส่วนบนตีบหรืออุดกั้น ไม่ได้ใช้วินิจฉัย OSA โดยลำพัง

  • Home Sleep Test

    ใช้เมื่อแพทย์เห็นว่ามีข้อบ่งชี้ หรือในผู้ที่มีความเสี่ยงหรือมีอาการที่สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ เพื่อประเมินการหายใจผิดปกติขณะหลับ และดูว่าอาจมี OSA หรือไม่ รวมถึงระดับความรุนแรงเมื่อผลชัดเจนเพียงพอ ไม่ใช่การตรวจที่จำเป็นสำหรับทุกคนที่นอนกรน

บริการที่เกี่ยวข้อง

บริการที่เกี่ยวข้องกับการนอนกรน

ตรวจให้ชัด → หาตำแหน่งที่มีปัญหา → เลือกการรักษาที่เหมาะสม Radiofrequency เป็นทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว ไม่ใช่การรักษาเดียวกันทุกคน

Nasal RF

Inferior Turbinate Radiofrequency

ลดขนาดกังหันจมูกด้วยคลื่นวิทยุความถี่สูงในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว เมื่อกังหันจมูกบวมโตมีส่วนต่อภาวะจมูกอุดตัน

ดูรายละเอียด →

Soft Palate RF

Soft Palate Radiofrequency

ปรับกระชับและลดปริมาตรเพดานอ่อนด้วยคลื่นวิทยุในผู้ป่วยที่เหมาะสมหลังประเมินทางคลินิก

ดูรายละเอียด →

บริการ

บริการในศูนย์นอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

บริการหลักที่ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการประเมิน วินิจฉัย และดูแลต่อเนื่องในที่เดียว โดยเลือกตามข้อบ่งชี้หลังตรวจ

  • ปรึกษาแพทย์หู คอ จมูก

    ประเมินอาการนอนกรน ความเสี่ยง OSA และทางเลือกการดูแล

    อ่านต่อ →

  • ส่องกล้องโพรงจมูกและคอหอย

    ตรวจโครงสร้างทางเดินหายใจส่วนบนด้วยกล้องยืดหยุ่นเพื่อหาจุดที่อาจอุดกั้น

    อ่านต่อ →

  • Home Sleep Test

    ตรวจการหายใจขณะหลับที่บ้านเมื่อแพทย์เห็นว่ามีข้อบ่งชี้ทางคลินิก

  • แปลผล Sleep Study

    แพทย์อธิบายผลตรวจและความหมายต่อการรักษา

  • ทดลอง CPAP ที่บ้าน

    ลองใช้เครื่อง CPAP พร้อมปรับหน้ากากและติดตามการใช้เมื่อมีข้อบ่งชี้

  • ลดขนาดกังหันจมูกด้วยคลื่นวิทยุ

    พิจารณาในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว เมื่อกังหันจมูกมีส่วนต่อการอุดกั้น

    อ่านต่อ →

  • ลดขนาดเพดานอ่อนด้วยคลื่นวิทยุ

    หัตถการในคลินิกสำหรับผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้วหลังประเมินแล้ว

    อ่านต่อ →

  • ลดขนาดลิ้นไก่ด้วยคลื่นวิทยุ

    พิจารณาเมื่อโครงสร้างลิ้นไก่มีส่วนต่อการกรนและมีข้อบ่งชี้

    อ่านต่อ →

  • ติดตามผลระยะยาว

    ติดตามอาการ การใช้ CPAP หรือผลหลังหัตถการอย่างต่อเนื่อง

Home Sleep Test

การตรวจการนอนหลับที่บ้านคืออะไร

Home Sleep Test เป็นการตรวจการหายใจและออกซิเจนขณะหลับที่บ้าน ด้วยอุปกรณ์พกพาภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ใช้เมื่อแพทย์เห็นว่ามีข้อบ่งชี้ หรือในผู้ที่มีความเสี่ยง/อาการที่สงสัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ไม่ใช่การตรวจที่จำเป็นสำหรับทุกคนที่นอนกรน และไม่ได้ทดแทนทุกรูปแบบของ sleep study ในโรงพยาบาล

  • เหมาะกับใคร

    ผู้ที่มีอาการสงสัย OSA ความน่าจะเป็นทางคลินิกเหมาะสม และไม่มีข้อจำกัดที่ต้องตรวจในห้องปฏิบัติการนอนหลับเต็มรูปแบบ โดยแพทย์เป็นผู้พิจารณาความเหมาะสม

  • ข้อดี

    นอนในสภาพแวดล้อมบ้าน ลดการเดินทาง และช่วยให้แพทย์ได้ข้อมูลเพื่อวางแผนการรักษาเมื่อผลชัดเจนเพียงพอ

  • สิ่งที่ควรคาดหวัง

    ได้รับการสอนใส่เซ็นเซอร์ บันทึกการนอนหนึ่งคืนหรือตามที่แพทย์กำหนด แล้วนำเครื่องมาคืนเพื่อวิเคราะห์

  • การแปลผล

    แพทย์หู คอ จมูกจะอธิบายดัชนีการหยุดหายใจ ความอิ่มตัวของออกซิเจน และความหมายต่อทางเลือก CPAP หรือการรักษาอื่นตามข้อบ่งชี้

หมายเหตุ: การตรวจการนอนที่บ้าน (Home Sleep Test) และการทดลองใช้เครื่อง CPAP จัดผ่านผู้ให้บริการภายนอกที่เข้ามาให้บริการตามรอบที่กำหนด ไม่ใช่บริการที่พร้อมให้บริการทุกวันในคลินิก กรุณานัดหมายล่วงหน้าเพื่อสอบถามรอบการให้บริการและการจองอุปกรณ์

ขั้นตอนการตรวจการนอนที่บ้าน ตั้งแต่ประเมินจนติดตามผล

ลำดับด้านล่างเป็นภาพรวมของกระบวนการ ขั้นตอนและความเหมาะสมขึ้นกับการประเมินของแพทย์เป็นรายบุคคล ไม่ใช่ทุกคนที่กรนต้องตรวจการนอน

  1. ประเมินเบื้องต้นโดยแพทย์หู คอ จมูก

    ซักประวัติการนอน อาการกลางวัน โรคประจำตัว และตรวจทางเดินหายใจส่วนบน เพื่อพิจารณาว่าควรตรวจการนอนหรือไม่ และควรเป็นแบบใด

  2. พิจารณาข้อบ่งชี้ของการตรวจ

    แพทย์พิจารณาจากความน่าจะเป็นของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ความรุนแรงของอาการ และโรคร่วม ว่าการตรวจที่บ้านเหมาะสมหรือควรตรวจในห้องปฏิบัติการ

  3. นัดหมายและประสานผู้ให้บริการภายนอก

    การตรวจการนอนที่บ้านและการทดลอง CPAP จัดผ่านผู้ให้บริการภายนอกที่เข้ามาตามรอบที่กำหนด จึงควรนัดหมายล่วงหน้าเพื่อจองคิวและรับอุปกรณ์

  4. รับอุปกรณ์และคำแนะนำการติดตั้ง

    ได้รับการสอนวิธีใส่เซ็นเซอร์วัดลมหายใจ ออกซิเจน และสัญญาณที่เกี่ยวข้อง พร้อมคำแนะนำการเตรียมตัวก่อนนอน

  5. บันทึกการนอนที่บ้านหนึ่งคืน

    นอนในสภาพแวดล้อมปกติที่บ้าน อุปกรณ์จะบันทึกการหายใจและออกซิเจนตลอดคืนหรือตามที่กำหนด หากคืนนั้นหลับไม่ดีหรืออุปกรณ์เลื่อน อาจต้องตรวจซ้ำ

  6. คืนอุปกรณ์และวิเคราะห์ผล

    นำอุปกรณ์มาคืนเพื่อให้ผู้ให้บริการภายนอกประมวลผล แล้วส่งข้อมูลให้แพทย์ประกอบการแปลผล

  7. แปลผลและวางแผนร่วมกับแพทย์

    แพทย์อธิบายค่าดัชนีและความหมายต่ออาการ แล้ววางแผนการรักษาหรือการตรวจเพิ่มเติมตามข้อบ่งชี้

  8. ติดตามผลและปรับแผนการดูแล

    ติดตามอาการ การใช้ CPAP หรือผลหลังหัตถการ และปรับแผนเมื่อจำเป็น

ข้อบ่งชี้และข้อจำกัด

มักพิจารณาเมื่อ

  • ผู้ใหญ่ที่มีความน่าจะเป็นทางคลินิกสูงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับระดับปานกลางถึงรุนแรง

  • มีอาการชัดเจน เช่น มีคนเห็นว่าหยุดหายใจ ง่วงกลางวันมาก หรือกรนดังร่วมกับสะดุ้งตื่น

  • ไม่มีภาวะซับซ้อนที่ทำให้ผลการตรวจที่บ้านเชื่อถือได้น้อยลง

ควรพิจารณาตรวจในห้องปฏิบัติการ (Polysomnography) เมื่อ

  • สงสัยโรคของการนอนที่ซับซ้อนอื่น เช่น ภาวะหยุดหายใจแบบ central, การนอนผิดปกติอื่น หรือภาวะปอด/หัวใจ/ระบบประสาทที่สำคัญ

  • ผลการตรวจที่บ้านเป็นลบ ไม่ชัดเจน หรือข้อมูลไม่เพียงพอ แต่อาการยังสงสัย OSA

  • เป็นเด็ก หรือมีข้อจำกัดในการใช้อุปกรณ์ที่บ้าน

  • การตรวจที่บ้านประเมินการหายใจเป็นหลัก ไม่ได้วัดระยะการนอนโดยตรง จึงอาจประเมินความรุนแรงต่ำกว่าจริงในบางราย

อ่านผลการตรวจ

เข้าใจค่าในผลตรวจการนอน

ผลตรวจการนอนรายงานเป็นค่าดัชนีหลายตัว ค่าด้านล่างเป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา การแปลผลจริงต้องทำร่วมกับอาการและการประเมินของแพทย์ ไม่ควรสรุปความรุนแรงเองจากตัวเลข

  • AHIApnea–Hypopnea Index

    จำนวนครั้งของการหยุดหายใจ (apnea) และการหายใจตื้น (hypopnea) เฉลี่ยต่อชั่วโมงของการนอน มักได้จากการตรวจในห้องปฏิบัติการ (PSG) ที่วัดระยะการนอนโดยตรง

  • REIRespiratory Event Index

    ดัชนีเหตุการณ์การหายใจต่อชั่วโมงที่ได้จากการตรวจที่บ้าน (HSAT) โดยคำนวณจากเวลาที่บันทึก ไม่ใช่ระยะการนอนจริง จึงอาจประเมินความรุนแรงต่ำกว่าค่า AHI จาก PSG

  • ODIOxygen Desaturation Index

    จำนวนครั้งที่ระดับออกซิเจนในเลือดลดลงถึงเกณฑ์ที่กำหนดเฉลี่ยต่อชั่วโมง สะท้อนความถี่ของออกซิเจนตกระหว่างหลับ

  • SpO₂ความอิ่มตัวของออกซิเจน

    ระดับออกซิเจนในเลือดที่วัดด้วยปลายนิ้ว ค่าต่ำสุดและระยะเวลาที่ออกซิเจนต่ำช่วยประกอบการประเมินผลกระทบของการหายใจผิดปกติ

เกณฑ์ความรุนแรงของ OSA ในผู้ใหญ่ (อ้างอิงค่าดัชนีต่อชั่วโมง)

ระดับความรุนแรงค่าดัชนี (ครั้ง/ชั่วโมง)
ปกติน้อยกว่า 5
เล็กน้อย (Mild)5 ถึงน้อยกว่า 15
ปานกลาง (Moderate)15 ถึงน้อยกว่า 30
รุนแรง (Severe)ตั้งแต่ 30 ขึ้นไป

เกณฑ์นี้ใช้กับผู้ใหญ่เท่านั้น ไม่นำไปใช้กับเด็ก ซึ่งใช้เกณฑ์ต่างกัน การแยกค่า AHI จาก PSG และ REI จาก HST มีความสำคัญ เพราะได้จากฐานการคำนวณคนละแบบ

ข้อจำกัดของการตรวจที่บ้าน

  • การตรวจที่บ้านประเมินการหายใจเป็นหลัก และวัดเวลาที่บันทึกแทนระยะการนอนจริง จึงอาจประเมิน OSA ต่ำกว่าความเป็นจริงได้

  • ผลลบหรือไม่ชัดเจนในผู้ที่ยังสงสัย OSA อาจต้องตรวจ polysomnography (PSG) เพิ่มเติม

  • ค่าดัชนีจาก HST (REI) ไม่ควรนำไปเทียบตรง ๆ กับค่า AHI จาก PSG

  • เกณฑ์ความรุนแรงของผู้ใหญ่ไม่ใช้กับเด็ก การประเมินในเด็กต้องพิจารณาต่างหาก

แนวทางการรักษา

เลือกการรักษาตามสาเหตุ ไม่ใช่รักษาเหมือนกันทุกคน

หลังประเมินอาการ โครงสร้างทางเดินหายใจ และความเสี่ยง OSA แล้ว แพทย์จะเลือกแนวทางที่เหมาะสมกับสาเหตุและตำแหน่งที่มีปัญหาของแต่ละราย Radiofrequency (RF) เป็นเพียงหนึ่งในทางเลือกสำหรับผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว ไม่ใช่การรักษานอนกรนแบบเดียวกันทุกคน

  • รักษาโรคหรือภาวะของจมูก

    เช่น ภูมิแพ้หรือเยื่อบุจมูกอักเสบ ที่อาจทำให้เยื่อบุจมูกบวม และอาจมีส่วนให้กังหันจมูกมีขนาดมากขึ้น

  • ปรับพฤติกรรมและปัจจัยการนอน

    ปรับท่าทางการนอน น้ำหนัก แอลกอฮอล์ก่อนนอน หรือปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องเมื่อเหมาะสม

  • CPAP เมื่อมีข้อบ่งชี้

    พิจารณาเมื่อวินิจฉัย OSA และแพทย์เห็นว่าเครื่องช่วยหายใจแรงดันบวกเหมาะสม

  • Radiofrequency ที่กังหันจมูก

    พิจารณาในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว เมื่อกังหันจมูกล่างมีส่วนต่อการอุดกั้นหลังประเมินแล้ว

  • Radiofrequency เพดานอ่อน (Soft Palate RF)

    ใช้คลื่นวิทยุเพื่อปรับกระชับและลดปริมาตรของเนื้อเยื่อบริเวณเพดานอ่อนในผู้ป่วยที่เหมาะสม ซึ่งอาจช่วยลดการสั่นสะเทือนของเพดานอ่อนที่มีส่วนทำให้เกิดเสียงกรน การรักษาจะพิจารณาจากตำแหน่งและสาเหตุของการอุดกั้นเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะในผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อาจจำเป็นต้องประเมินเพิ่มเติมก่อนเลือกวิธีรักษา ไม่ใช่การรักษานอนกรนหรือ OSA แบบเดียวกันทุกคน

  • Radiofrequency ที่ลิ้นไก่

    พิจารณาในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว เมื่อโครงสร้างลิ้นไก่มีส่วนเกี่ยวข้องหลังประเมินแล้ว

  • การรักษาอื่นตามผลตรวจ

    อาจมีแนวทางอื่นตามกายวิภาคและการวินิจฉัยทางคลินิก เช่น การปรึกษาผ่าตัดเมื่อมีข้อบ่งชี้ชัดเจน

เปรียบเทียบการรักษา

เปรียบเทียบทางเลือกการรักษานอนกรนและ OSA

ตารางนี้สรุปข้อบ่งชี้ ประโยชน์ ข้อจำกัด และการติดตามของแต่ละทางเลือกโดยสังเขป การเลือกวิธีขึ้นกับสาเหตุ ตำแหน่งที่อุดกั้น ความรุนแรง และความเหมาะสมของแต่ละราย ไม่มีวิธีใดที่รับประกันว่าจะรักษา OSA ให้หายขาด

  • CPAP / APAP

    ข้อบ่งชี้
    OSA ที่ได้รับการวินิจฉัย โดยเฉพาะระดับปานกลางถึงรุนแรง
    ประโยชน์
    ช่วยเปิดทางเดินหายใจระหว่างใช้งาน เป็นการรักษาหลักของ OSA หลายราย
    ข้อจำกัด
    ต้องใช้ต่อเนื่องทุกคืน ควบคุมอาการขณะใช้ ไม่ได้ปรับโครงสร้างถาวร ต้องปรับตัวกับหน้ากาก
    การติดตาม
    ติดตามการใช้ ชั่วโมงต่อคืน การรั่วของหน้ากาก และอาการกลางวัน

  • อุปกรณ์ในช่องปาก (Oral appliance)

    ข้อบ่งชี้
    นอนกรนหรือ OSA เล็กน้อยถึงปานกลางในผู้ที่เหมาะสม หรือผู้ที่ใช้ CPAP ไม่ได้
    ประโยชน์
    พกพาสะดวก ไม่ต้องใช้ไฟฟ้า ผู้ป่วยบางรายยอมรับได้ดีกว่า CPAP
    ข้อจำกัด
    ผลขึ้นกับกายวิภาคและการปรับอุปกรณ์ อาจมีผลต่อข้อต่อขากรรไกรหรือการสบฟัน ไม่เหมาะกับ OSA รุนแรงทุกราย
    การติดตาม
    ปรับอุปกรณ์โดยทันตแพทย์ที่เกี่ยวข้อง และประเมินผลต่อการนอนซ้ำ

  • RF กังหันจมูก (Nasal RF)

    ข้อบ่งชี้
    เมื่อกังหันจมูกล่างบวมโตมีส่วนทำให้จมูกตันและหายใจทางปากขณะนอน
    ประโยชน์
    หัตถการรุกล้ำน้อย ช่วยการหายใจทางจมูกในผู้ที่คัดเลือกแล้ว อาจช่วยการใช้ CPAP
    ข้อจำกัด
    ไม่ได้รักษา OSA โดยตรง และไม่ได้แก้การสั่นของเพดานอ่อนหรือการอุดกั้นที่โคนลิ้น
    การติดตาม
    ประเมินการหายใจทางจมูกและอาการกรนหลังเนื้อเยื่อปรับตัว

  • RF เพดานอ่อน (Soft Palate RF)

    ข้อบ่งชี้
    เมื่อการตรวจชี้ว่าเพดานอ่อนเป็นจุดสั่นหลักในผู้ที่คัดเลือกแล้ว
    ประโยชน์
    หัตถการเฉพาะจุดแบบรุกล้ำน้อย อาจลดการสั่นของเพดานอ่อนที่ทำให้เกิดเสียงกรน
    ข้อจำกัด
    ไม่รับประกันว่ากรนจะหาย ไม่ใช่การรักษา OSA โดยตรง อาจต้องทำซ้ำหรือรักษาร่วมหากอุดกั้นหลายระดับ
    การติดตาม
    ติดตามอาการกรน และประเมินการนอนเพิ่มเติมเมื่อสงสัย OSA

  • การผ่าตัดในผู้ที่คัดเลือกแล้ว

    ข้อบ่งชี้
    เมื่อมีโครงสร้างชัดเจน เช่น ทอนซิลโตมาก ผนังกั้นจมูกคดที่อุดกั้นจริง หลังประเมินครบถ้วน
    ประโยชน์
    แก้ไขสาเหตุทางโครงสร้างที่ชัดเจน อาจช่วยลดอาการเมื่อเลือกผู้ป่วยเหมาะสม
    ข้อจำกัด
    มีความเสี่ยงและระยะพักฟื้นมากกว่าหัตถการรุกล้ำน้อย ไม่ใช่ทางเลือกแรกของทุกคน และไม่รับประกันผล
    การติดตาม
    ติดตามการหายของแผล อาการกรน และประเมินการนอนเพิ่มเติมเมื่อมีข้อบ่งชี้

ตารางนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะราย และไม่มีทางเลือกใดที่รับประกันว่าจะทำให้ OSA หายขาด แพทย์จะเลือกแนวทางที่เหมาะสมหลังประเมินเป็นรายบุคคล

CPAP Trial

ทดลอง CPAP ที่บ้านภายใต้การดูแลของแพทย์

CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) เป็นทางเลือกสำคัญในการรักษา OSA ในหลายกรณีเมื่อมีข้อบ่งชี้ แต่ไม่ได้เหมาะสมกับทุกคน การทดลองที่บ้านช่วยประเมินการปรับตัวและการตอบสนองก่อนวางแผนระยะยาว

  • การเลือกและปรับหน้ากาก

    เลือกชนิดหน้ากากให้พอดี เพื่อลดการรั่วและเพิ่มความสบาย

  • การปรับเครื่อง

    ปรับแรงดันและการตั้งค่าเบื้องต้นตามแผนของแพทย์และข้อมูลการใช้งาน

  • การติดตามผล

    ติดตามชั่วโมงการใช้ อาการข้างเคียง และอาการกลางวันระหว่างทดลอง

  • การส่งเสริมการใช้ต่อเนื่อง

    ให้คำแนะนำแก้ปัญหาจมูกแห้ง หน้ากากไม่พอดี หรือรู้สึกอึดอัด เพื่อช่วยให้ใช้ได้อย่างเหมาะสมหากยังมีข้อบ่งชี้

Radiofrequency

Radiofrequency (RF) ในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว

การรักษาด้วยคลื่นวิทยุ (Radiofrequency / RF) เป็นทางเลือกหนึ่งหลังการประเมินทางการแพทย์ ไม่ใช่การรักษานอนกรนเริ่มต้นสำหรับทุกคน อาจพิจารณาในผู้ป่วยบางรายที่มีโครงสร้างเหมาะสม เช่น กังหันจมูก เพดานอ่อน หรือลิ้นไก่ และไม่ใช่ทางเลือกทดแทน CPAP ใน OSA ระดับปานกลางถึงรุนแรงทุกราย

  • ลดขนาดกังหันจมูกล่าง

    พิจารณาเมื่อกังหันจมูกบวมโตมีส่วนต่อการอุดกั้น และผู้ป่วยผ่านการคัดเลือกแล้ว

  • Radiofrequency เพดานอ่อน (Soft Palate RF)

    ใช้คลื่นวิทยุเพื่อปรับกระชับและลดปริมาตรของเนื้อเยื่อบริเวณเพดานอ่อนในผู้ป่วยที่เหมาะสม ซึ่งอาจช่วยลดการสั่นสะเทือนของเพดานอ่อนที่มีส่วนทำให้เกิดเสียงกรน พิจารณาจากกายวิภาคและผลการประเมินทางคลินิกเป็นรายบุคคล ในผู้ที่สงสัยหรือยืนยันว่ามี OSA การเลือกวิธีรักษาขึ้นกับภาพรวมของทางเดินหายใจและผลตรวจการนอนเมื่อมีข้อบ่งชี้ ไม่รับประกันผลเหมือนกันทุกคน

  • ลดขนาดลิ้นไก่

    พิจารณาเมื่อลิ้นไก่ยาวหรือมีส่วนทำให้เกิดเสียงกรนและมีข้อบ่งชี้

  • หัตถการแบบรุกล้ำน้อย

    ทำในคลินิก ภายใต้ยาชาเฉพาะที่ในผู้ป่วยที่เหมาะสม

  • การฟื้นตัวและผลที่คาดหวัง

    อาจมีเจ็บคอ กลืนลำบาก หรืออาการคัดจมูกเล็กน้อยชั่วคราว ผลลัพธ์ขึ้นกับกายวิภาคและความรุนแรงของอาการ ไม่รับประกันผลแบบเดียวกันทุกคน

ดูบริการรักษาด้วยคลื่นวิทยุ

Soft Palate RF

การรักษาเพดานอ่อนด้วยคลื่นวิทยุโดยละเอียด

ข้อมูลด้านล่างอธิบายบทบาทของ RF เพดานอ่อนในการดูแลนอนกรน การเลือกผู้ป่วย และข้อจำกัด เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา รายละเอียดเฉพาะราย เช่น ความเหมาะสมและการดูแลหลังทำ ขึ้นกับการประเมินของแพทย์

  • ข้อบ่งชี้

    พิจารณาเมื่อการตรวจชี้ว่าการสั่นของเพดานอ่อนเป็นสาเหตุหลักของเสียงกรนในผู้ที่คัดเลือกแล้ว ไม่ใช่สำหรับผู้ที่กรนทุกคน และไม่ใช่การรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับโดยตรง

  • การคัดเลือกผู้ป่วย

    แพทย์จะตรวจจมูก ช่องปาก เพดานอ่อน ลิ้นไก่ ต่อมทอนซิล และโคนลิ้น เพื่อระบุจุดสั่นหลัก หากสงสัย OSA อาจแนะนำการตรวจการนอนก่อน เพราะการลดการสั่นของเพดานไม่เท่ากับการรักษา OSA

  • ภาพรวมของหัตถการ

    ใช้พลังงานคลื่นวิทยุกับเนื้อเยื่อเพดานอ่อนเพื่อให้เนื้อเยื่อหดและกระชับขึ้นในระยะต่อมา เป็นหัตถการเฉพาะจุดแบบรุกล้ำน้อย ไม่ใช่การตัดเพดานแบบผ่าตัดใหญ่

  • ความไม่สบายที่อาจพบ

    อาจมีเจ็บคอ กลืนไม่สบาย หรือรู้สึกตึงบริเวณเพดานในช่วงแรก ระดับและระยะเวลาต่างกันในแต่ละราย

  • การฟื้นตัว

    เนื้อเยื่อค่อย ๆ ปรับตัวหลังทำ ผลต่อเสียงกรนไม่เกิดขึ้นทันที แพทย์จะให้คำแนะนำการดูแลหลังทำเป็นรายบุคคล

  • ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

    เช่นเดียวกับหัตถการอื่น อาจมีความเสี่ยง เช่น เลือดออก การติดเชื้อ หรือการตอบสนองของเนื้อเยื่อที่ต่างกัน แพทย์จะอธิบายความเสี่ยงเฉพาะรายก่อนตัดสินใจ

  • การทำซ้ำ

    ในบางรายอาจต้องทำมากกว่าหนึ่งครั้งเพื่อให้ได้ผลตามเป้าหมาย ขึ้นกับการตอบสนองของเนื้อเยื่อและความรุนแรงของอาการ

  • ข้อจำกัด

    ไม่รับประกันว่ากรนจะหาย หากทางเดินหายใจแคบหลายระดับหรือมี OSA อาจต้องรักษาร่วมด้วยวิธีอื่น และไม่ทดแทนการดูแลจมูก การลดน้ำหนัก หรือการปรับท่านอนเมื่อจุดเหล่านั้นยังเป็นปัญหา

  • การติดตามผล

    แพทย์จะติดตามอาการกรน ความสบายในการกลืน และประเมินการนอนเพิ่มเติมเมื่อมีข้อบ่งชี้

เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ได้ระบุระยะเวลาหัตถการ รูปแบบยาชา ราคา หรืออัตราความสำเร็จเฉพาะของคลินิก ซึ่งขึ้นกับการประเมินและคำอธิบายของแพทย์เป็นรายบุคคล

ทำไมต้องราชวิถี

ทำไมเลือกศูนย์นอนกรนที่ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก

เน้นตรวจชัด อธิบายตรง และรักษาเท่าที่จำเป็น โดยแพทย์เฉพาะทางในเชียงใหม่

  • ดูแลโดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

    ประเมินทางเดินหายใจส่วนบนและวางแผนโดยแพทย์โสต ศอ นาสิกวิทยา

  • หาสาเหตุก่อนเลือกการรักษา

    ส่องกล้องโพรงจมูกและประเมินจุดที่อาจอุดกั้นก่อนวางแผนดูแล

  • Home Sleep Testing เมื่อเหมาะสม

    ตรวจการนอนที่บ้านเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อประกอบการประเมิน OSA

  • ทดลอง CPAP ที่บ้าน

    สนับสนุนการปรับตัวกับ CPAP ภายใต้คำแนะนำทางการแพทย์เมื่อมีข้อบ่งชี้

  • RF เป็นทางเลือกเฉพาะราย

    พิจารณาคลื่นวิทยุเฉพาะในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้วหลังประเมิน

  • แผนการรักษาเฉพาะบุคคล

    เลือกแนวทางตามผลตรวจ อาการ และเป้าหมายของผู้ป่วย

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ทดแทนการตรวจหรือคำแนะนำเฉพาะรายจากแพทย์

นอนกรนอันตรายหรือไม่

นอนกรนอย่างเดียวอาจไม่ใช่โรค แต่หากเสียงดัง มีคนเห็นว่าหยุดหายใจ ง่วงกลางวัน หรือมีโรคประจำตัวร่วม ควรประเมินว่ามี OSA หรือไม่

ใครควรตรวจการนอนหลับ

ผู้ที่นอนกรนเสียงดัง มีอาการหยุดหายใจ ง่วงกลางวันมาก ปวดศีรษะตอนเช้า หรือมีปัจจัยเสี่ยง เช่น น้ำหนักเกิน ความดันโลหิตสูง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณาตรวจ ไม่จำเป็นต้องทำ Home Sleep Test ทุกคนที่นอนกรน

Home Sleep Test แม่นยำหรือไม่

Home Sleep Test มีประโยชน์ในผู้ป่วยที่คัดเลือกเหมาะสม แต่ไม่ได้เหมาะกับทุกสถานการณ์ บางรายอาจต้องตรวจในห้องปฏิบัติการนอนหลับเพิ่มเติมตามดุลยพินิจแพทย์

ส่องกล้องโพรงจมูกวินิจฉัย OSA ได้หรือไม่

ไม่ได้ การส่องกล้องใช้ประเมินโครงสร้างทางเดินหายใจและจุดที่อาจอุดกั้น ส่วนการประเมิน OSA พิจารณาจากอาการ ปัจจัยเสี่ยง และการตรวจการนอนเมื่อแพทย์เห็นว่ามีข้อบ่งชี้

จำเป็นต้องใช้ CPAP เสมอไปหรือไม่

ไม่เสมอไป CPAP เป็นทางเลือกสำคัญใน OSA หลายรายเมื่อมีข้อบ่งชี้ แต่การรักษาขึ้นกับความรุนแรง สาเหตุ และการตอบสนองของผู้ป่วย แพทย์จะช่วยประเมินความเหมาะสม

ใครเหมาะกับรักษาด้วยคลื่นวิทยุ

Radiofrequency (RF) พิจารณาเฉพาะในผู้ป่วยที่คัดเลือกแล้ว เช่น เมื่อกังหันจมูก เพดานอ่อน หรือลิ้นไก่มีส่วนเกี่ยวข้อง และโครงสร้างเหมาะสม ไม่ใช่การรักษานอนกรนเริ่มต้นสำหรับทุกคน และไม่ใช่ทางเลือกหลักสำหรับ OSA รุนแรงทุกราย

ฟื้นตัวหลังคลื่นวิทยวนานเท่าใด

โดยทั่วไปอาจเจ็บคอหรือกลืนลำบากเล็กน้อยในช่วงแรก ระยะเวลาฟื้นตัวแตกต่างกัน แพทย์จะแนะนำการดูแลหลังหัตถการเป็นรายบุคคล

ประกันสุขภาพครอบคลุมหรือไม่

สิทธิประโยชน์ขึ้นกับกรมธรรม์และบริษัทประกัน แนะนำตรวจสอบความคุ้มครองก่อนรับบริการ และสอบถามเจ้าหน้าที่คลินิกหากต้องการเอกสารประกอบ

นอนกรนกับ OSA ต่างกันอย่างไร

นอนกรนเป็นอาการเสียง ส่วน OSA เป็นภาวะที่ทางเดินหายใจอุดตันซ้ำ ๆ จนกระทบการหายใจและการหลับ บางคนมีทั้งสองอย่าง การตรวจช่วยแยกและวางแผนการรักษา

ต้องผ่าตัดหรือไม่

ไม่จำเป็นเสมอไป หลายรายเริ่มจากการปรับพฤติกรรม รักษาจมูก ทดลอง CPAP หรือหัตถการรุกล้ำน้อยเมื่อมีข้อบ่งชี้ การผ่าตัดพิจารณาเมื่อมีข้อบ่งชี้ชัดเจน

เด็กนอนกรนต้องพบแพทย์ไหม

หากเด็กนอนกรนเสียงดัง หายใจทางปาก นอนหลับไม่สนิท หรือมีทอนซิล/อะดีนอยด์โต ควรให้แพทย์ประเมิน ไม่ควรซื้อยามาใช้เองโดยไม่ตรวจ

ต้องงดอาหารก่อน Home Sleep Test หรือไม่

โดยทั่วไปไม่เหมือนการผ่าตัด แต่ควรปฏิบัติตามคำแนะนำที่ได้รับพร้อมเครื่อง เช่น หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์หรือยานอนหลับหากแพทย์แนะนำ

ใช้ CPAP แล้วจะหายขาดหรือไม่

CPAP ช่วยเปิดทางเดินหายใจขณะใช้งาน ช่วยควบคุมอาการและลดผลกระทบต่อสุขภาพ แต่โดยทั่วไปไม่ได้ทำให้โครงสร้างทางเดินหายใจเปลี่ยนถาวรในตัวเอง การติดตามผลยังสำคัญ

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

อ่านเพิ่มเติม

หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ

ข้อมูลเพื่อการศึกษา

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

นัดปรึกษาศูนย์นอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับวันนี้

หากคุณหรือคนในครอบครัวมีอาการนอนกรน หยุดหายใจขณะหลับ หรือง่วงกลางวัน สามารถนัดประเมินสาเหตุและทางเดินหายใจกับแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกได้ที่ราชวิถีคลินิก เชียงใหม่

นัดหมายติดต่อทาง LINEติดต่อคลินิก