อัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอ
ตรวจประเมินก้อนไทรอยด์ ต่อมน้ำเหลือง ต่อมน้ำลาย และก้อนบริเวณใบหน้าและลำคอ โดยคุณหมอพจน์ แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก พร้อมอัลตราซาวนด์ประกอบการประเมินเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อวางแผนรักษาที่คลินิกหรือผ่าตัดต่อที่โรงพยาบาลโดยคุณหมอพจน์
ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 7 นาที
ภาพรวม
อัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอคืออะไร
อัลตราซาวนด์เป็นการตรวจที่ใช้คลื่นเสียงความถี่สูงสร้างภาพโครงสร้างภายใน และไม่ใช้รังสี ที่ราชวิถีคลินิก คุณหมอพจน์ แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก ใช้อัลตราซาวนด์ร่วมกับประวัติและการตรวจร่างกายเมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อประเมินก้อนไทรอยด์ ต่อมน้ำเหลือง ต่อมน้ำลาย และก้อนบริเวณใบหน้าหรือลำคอที่เหมาะกับการตรวจนี้
การตรวจช่วยดูขนาด ตำแหน่ง และลักษณะของก้อนในขอบเขตที่อัลตราซาวนด์เข้าถึงได้ สิ่งที่พบใช้ประกอบคำอธิบายและแผนการดูแลกับคุณหมอพจน์ อัลตราซาวนด์เพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันหรือตัดมะเร็งออกได้
ไม่ใช่ทุกก้อนหรือทุกตำแหน่งที่เหมาะกับอัลตราซาวนด์ คุณหมอจะตรวจก่อนว่าควรใช้อัลตราซาวนด์ ติดตามอาการ ตรวจเพิ่มเติม รักษาที่คลินิก หรือวางแผนผ่าตัดต่อที่โรงพยาบาลเมื่อมีข้อบ่งชี้
ขอบเขตการประเมิน
ก้อนบริเวณใดที่สามารถเข้ารับการประเมินได้?
ด้านหน้าคอหรือบริเวณไทรอยด์
ด้านข้างคอหรือต่อมน้ำเหลือง
ใต้คางและใต้ขากรรไกร
หน้าหู ใต้หู หรือบริเวณต่อมน้ำลาย
ก้อนใต้ผิวหนังบริเวณใบหน้าและลำคอบางชนิด
แพทย์จะตรวจประเมินก่อนว่าตำแหน่งและลักษณะก้อนเหมาะกับการตรวจอัลตราซาวนด์หรือจำเป็นต้องตรวจด้วยวิธีอื่น
อาการ
อาการที่อาจพบ
ก้อนไทรอยด์ ต่อมน้ำลาย หรือลำคออาจไม่มีอาการ หรือมีอาการดังนี้ การมีอาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าทุกตำแหน่งตรวจด้วยอัลตราซาวนด์ได้
สัมผัสได้ก้อนด้านหน้าคอหรือบริเวณไทรอยด์
ก้อนด้านข้างคอ หรือต่อมน้ำเหลืองโต
ก้อนใต้คางหรือใต้ขากรรไกร
ก้อนหน้าหู ใต้หู หรือบริเวณต่อมน้ำลาย
ก้อนใต้ผิวหนังบริเวณใบหน้าหรือลำคอ
คอโป่งขึ้นโดยไม่มีอาการเจ็บ
เจ็บหรือกดเจ็บบริเวณก้อน (ในบางราย)
เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก (เมื่อก้อนมีขนาดใหญ่)
อาการจากภาวะไทรอยด์ทำงานมากหรือน้อย (ในบางราย)
ไม่มีอาการ แต่พบก้อนจากการตรวจโดยแพทย์
สาเหตุที่เป็นไปได้
สาเหตุของก้อนบริเวณใบหน้าและลำคอ
ก้อนเหล่านี้มีได้หลายชนิด อัลตราซาวนด์ใช้ประกอบการประเมินเฉพาะตำแหน่งที่เหมาะสม และไม่ได้แยกชนิดของก้อนได้ทุกกรณี
ก้อนต่อมไทรอยด์
ถุงน้ำ (cyst) ก้อนเนื้อ (nodule) หรือการอักเสบของต่อมไทรอยด์ ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง แต่ควรได้รับการประเมิน
ต่อมน้ำเหลืองโต
อาจเกิดจากการติดเชื้อ การอักเสบ หรือสาเหตุอื่นบริเวณคอ ขึ้นอยู่กับลักษณะและอาการ
ก้อนต่อมน้ำลาย
ก้อนบริเวณหน้าหู ใต้หู ใต้คาง หรือใต้ขากรรไกร อาจสัมพันธ์กับต่อมน้ำลาย แพทย์จะดูว่าตำแหน่งนั้นเหมาะกับอัลตราซาวนด์หรือไม่
ก้อนใต้ผิวหนังบางชนิด
ก้อนตื้นบางตำแหน่งที่ใบหน้าหรือลำคออาจประเมินด้วยอัลตราซาวนด์ได้ ไม่ใช่ทุกก้อนใต้ผิวหนัง
การอักเสบหรือติดเชื้อ
เช่น ไทรอยด์อักเสบ หรือต่อมน้ำเหลืองอักเสบ อาจมีอาการเจ็บ บวม หรือไข้ร่วมด้วย
โรคภูมิต้านทานต่อตัวเอง
เช่น โรคเกรฟส์หรือไทรอยด์อักเสบแฮชิโมโต อาจมีผลต่อขนาดและลักษณะของต่อมไทรอยด์
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรมารับการประเมินเมื่อใด
หากมีสิ่งใดต่อไปนี้ สามารถนัดประเมินกับคุณหมอพจน์
สัมผัสได้ก้อนใหม่ที่คอ ใต้คาง ใต้ขากรรไกร หน้าหู หรือใต้หู
ก้อนโตขึ้นอย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาสั้น
เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือหายใจลำบากที่เพิ่มขึ้น
เจ็บหรือกดเจ็บบริเวณก้อนอย่างต่อเนื่อง
มีประวัติได้รับการฉายรังสีที่คอ หรือโรคไทรอยด์ในครอบครัว
เคยมีผลตรวจเดิมและต้องการให้คุณหมอพจน์ประเมินเพื่อวางแผนการดูแลต่อ
ขั้นตอนการดูแล
การประเมินที่คลินิกเป็นอย่างไร
ลำดับการดูแลเมื่อมาประเมินก้อนบริเวณใบหน้าหรือลำคอ
พบคุณหมอพจน์
เริ่มด้วยการพบ นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก เพื่อประเมินก้อนที่นำมาปรึกษา
ซักประวัติและตรวจร่างกาย
ถามอาการ ประวัติการรักษา และการตรวจบริเวณใบหน้า ลำคอ รวมถึงหู คอ จมูกที่เกี่ยวข้อง
อัลตราซาวนด์เมื่อมีข้อบ่งชี้
ทำเมื่อตำแหน่งและลักษณะของก้อนเหมาะกับการตรวจนี้ ไม่ได้ตรวจอัลตราซาวนด์ทุกก้อนหรือทุกตำแหน่ง
อธิบายสิ่งที่พบ
คุณหมอพจน์อธิบายสิ่งที่พบร่วมกับประวัติและการตรวจร่างกาย ไม่มีรายงานผลอัลตราซาวนด์อย่างเป็นทางการแยกให้
วางแผนรักษา ติดตาม หรือตรวจเพิ่มเติม
อาจเป็นการดูแลที่คลินิก การติดตาม การเจาะตรวจ FNA หรือการตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม ไม่ใช่ทุกก้อนต้องเจาะหรือผ่าตัด หากมีข้อบ่งชี้ผ่าตัด คุณหมอพจน์จะประเมินและวางแผนผ่าตัดต่อที่โรงพยาบาล
อัลตราซาวนด์ช่วยดูลักษณะของก้อน แต่ไม่สามารถยืนยันหรือตัดมะเร็งออกได้ด้วยการตรวจนี้เพียงอย่างเดียว การเจาะตรวจหรือการผ่าตัดจะพิจารณาเป็นรายบุคคลเมื่อมีข้อบ่งชี้
การรักษา
แนวทางการดูแล
การดูแลขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด และสิ่งที่พบจากการตรวจ ไม่ใช่ทุกก้อนต้องเจาะหรือผ่าตัด
การติดตาม
ก้อนที่ไม่มีอาการรุนแรงและมีลักษณะไม่น่ากังวล อาจติดตามด้วยการตรวจซ้ำตามระยะเวลาที่แพทย์กำหนด
การรักษาภาวะไทรอยด์
หากมีภาวะไทรอยด์ทำงานมากหรือน้อย แพทย์อาจแนะนำยาหรือการดูแลตามสาเหตุ
การเจาะตรวจ FNA
เมื่อมีข้อบ่งชี้ เพื่อดูลักษณะเซลล์และช่วยวางแผนการดูแลต่อไป
การผ่าตัด
ไม่ใช่ทางเลือกของทุกก้อน หากมีข้อบ่งชี้ผ่าตัด คุณหมอพจน์จะประเมินและวางแผนผ่าตัดต่อที่โรงพยาบาล
การประสานการดูแล
บางรายอาจต้องปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านต่อมไร้ท่อหรือมะเร็งศีรษะและคอ ตามความเหมาะสม
ทำไมต้องราชวิถีคลินิก
ทำไมควรประเมินที่คลินิกหู คอ จมูก
การประเมินก้อนไทรอยด์ ต่อมน้ำลาย และลำคอเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลโดยคุณหมอพจน์ที่คลินิก
ตรวจโดย นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ใช้อัลตราซาวนด์ร่วมกับประวัติและการตรวจร่างกายเมื่อมีข้อบ่งชี้
คุณหมออธิบายสิ่งที่พบและแนวทางดูแลหลังตรวจ
วางแผนรักษาที่คลินิก หรือผ่าตัดต่อที่โรงพยาบาลโดยคุณหมอพจน์เมื่อมีข้อบ่งชี้
ไม่ได้รับตรวจอัลตราซาวนด์แยกตามใบส่งตรวจเพื่อออกรายงานกลับให้แพทย์อื่น
คำถามที่พบบ่อย
ข้อมูลที่ผู้ป่วยมักถาม
ก้อนไทรอยด์ทุกก้อนเป็นมะเร็งหรือไม่
ไม่ใช่ ก้อนไทรอยด์ส่วนใหญ่ไม่ใช่มะเร็ง การประเมินด้วยประวัติ การตรวจ และอัลตราซาวนด์ช่วยแยกว่าควรติดตามหรือตรวจเพิ่มเติมหรือไม่
ต้องอดอาหารก่อนอัลตราซาวนด์หรือไม่
โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องอดอาหารสำหรับอัลตราซาวนด์ไทรอยด์และลำคอ แพทย์หรือเจ้าหน้าที่จะแจ้งหากต้องเตรียมตัวเป็นพิเศษ
อัลตราซาวนด์เจ็บหรือไม่
การตรวจไม่เจ็บ เจลจะทาที่ผิวหนังและใช้หัวตรวจวางบนบริเวณที่ประเมิน ใช้เวลาประมาณ 15–30 นาที ขึ้นอยู่กับขอบเขตการตรวจ
ต้องทำ FNA ทุกก้อนหรือไม่
ไม่จำเป็น แพทย์จะพิจารณาจากขนาด ลักษณะทางอัลตราซาวนด์ อาการ และแนวทางทางการแพทย์ หากต้องการข้อมูลเรื่อง FNA สามารถอ่านที่หน้าหัตถการ Fine Needle Aspiration
ควรนำอะไรมาในวันนัด
ผลตรวจเดิม ภาพถ่ายรังสี รายการยา และบันทึกขนาดก้อนหากเคยวัดเอง กรุณานัดหมายล่วงหน้า
หลังตรวจอัลตราซาวนด์ จะทราบผลอย่างไร?
คุณหมอพจน์จะอธิบายสิ่งที่พบจากการตรวจร่วมกับประวัติและการตรวจร่างกาย พร้อมแนะนำการรักษา การติดตาม หรือการตรวจเพิ่มเติมตามความเหมาะสม โดยไม่มีรายงานผลอัลตราซาวนด์อย่างเป็นทางการแยกให้
รับตรวจตามใบส่งตรวจจากแพทย์ที่อื่นหรือไม่?
บริการนี้มีไว้เพื่อประกอบการประเมินและรักษากับคุณหมอพจน์ หากต้องการตรวจตามใบส่งตรวจและรับรายงานผลกลับไปให้แพทย์ผู้ส่งตรวจ แนะนำติดต่อโรงพยาบาลหรือศูนย์รังสีวินิจฉัย
เด็กหรือผู้สูงอายุทำได้หรือไม่
ได้ หากมีข้อบ่งชี้ การเตรียมตัวและการอธิบายผลจะปรับตามวัยและความเข้าใจของผู้ป่วย
ต้องนัดหมายล่วงหน้าหรือไม่
แนะนำให้นัดหมายล่วงหน้า โดยเฉพาะการอัลตราซาวนด์และการประเมินก้อนที่คอ
ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่ อยู่ที่ไหน
ชั้น 1 โรงแรม MD Boutique, 18 ถนนราชวิถี, เชียงใหม่
มีบริการให้คำปรึกษาภาษาอังกฤษหรือไม่
คลินิกให้บริการผู้ป่วยต่างชาติและสามารถให้คำปรึกษาเป็นภาษาอังกฤษได้ กรุณานำผลตรวจเดิมมาด้วยหากมี
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
แนวทางก้อนไทรอยด์และการตรวจชิ้นเนื้อด้วยเข็มเล็ก
American Thyroid Association (ATA)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Thyroid Association (ATA))แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
คลำพบก้อนบริเวณใบหน้าหรือลำคอ?
ติดต่อคลินิกเพื่อสอบถามวันเข้ารับการประเมินกับคุณหมอพจน์ แพทย์จะตรวจและพิจารณาว่าจำเป็นต้องอัลตราซาวนด์หรือรับการตรวจเพิ่มเติมหรือไม่
หมายเหตุ: ตรวจเพื่อประกอบการรักษากับคุณหมอพจน์ ไม่มีรายงานผลอัลตราซาวนด์อย่างเป็นทางการแยกให้