ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 7 นาที
ภาพรวม
หูอื่นคืออะไร
หูอื่น (tinnitus) คือการรับรู้เสียงในหูหรือศีรษะโดยไม่มีแหล่งเสียงจากภายนอก เช่น เสียงหึ่ง ดัง ฮัม หวีด หรือเสียงกระทบ อาการนี้พบได้บ่อยและอาจเกิดชั่วคราวหรือเรื้อรัง หูอื่นไม่ใช่โรคเดี่ยว ๆ แต่มักเป็นสัญญาณหรืออาการที่บ่งชี้ปัญหาหู ระบบประสาท หรือสุขภาพอื่น ๆ การประเมินโดยแพทย์ช่วยหาสาเหตุที่เป็นไปได้และแนวทางดูแลที่เหมาะสม
อาการ
อาการที่พบได้
ลักษณะเสียงและความรุนแรงของหูอื่นแตกต่างกันในแต่ละคน และอาจเปลี่ยนแปลงตามเวลา
ได้ยินเสียงหึ่ง ดัง ฮัม หวีด หรือเสียงกระทบในหูหรือศีรษะ
เสียงอาจเกิดขึ้นตลอดเวลาหรือเป็นระยะ ๆ
อาจเกิดขึ้นหูข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง
เสียงอาจดังขึ้นในที่เงียบหรือตอนกลางคืน
บางคนรู้สึกรำคาญ วิตกกังวล หรือนอนไม่หลับจากเสียงในหู
อาจมีการได้ยินลดลง วิงเวียน หรือเจ็บหูร่วมด้วย (ขึ้นอยู่กับสาเหตุ)
เสียงเป็นจังหวะตามชีพจร (pulsatile tinnitus) ในบางราย
สาเหตุที่เป็นไปได้
อะไรทำให้เกิดหูอื่น
หูอื่นอาจเกิดจากหลายสาเหตุ และในบางรายอาจไม่พบสาเหตุที่ชัดเจน
การได้ยินลดลง
ความเสื่อมของระบบการได้ยินหรือความเสียหายของเซลล์ใน cochlea เป็นสาเหตุที่พบบ่อย โดยเฉพาะเมื่ออายุมากขึ้น
การสัมผัสเสียงดัง
การฟังเสียงดังเป็นเวลานาน เช่น จากงาน คอนเสิร์ต หรือหูฟัง อาจทำให้เกิดหูอื่นชั่วคราวหรือถาวร
ปัญหาในช่องหู
ขี้หูอุดตัน การติดเชื้อหู หรือโรคหูอื่น ๆ อาจทำให้เกิดหูอื่นได้
ยา
ยาบางชนิด เช่น ยาปฏิชีวนบางกลุ่ม ยาแก้ปวด หรือยารักษาโรคบางอย่าง อาจทำให้เกิดหูอื่นได้
ความดันโลหิตและหลอดเลือด
ความดันโลหิตสูง หรือการไหลเวียนของเลือดใกล้หู อาจเกี่ยวข้องกับหูอื่นแบบเป็นจังหวะในบางราย
ความเครียดและการนอน
ความเครียด วิตกกังวล หรือการนอนไม่พออาจทำให้รู้สึกว่าเสียงในหูดังขึ้นหรือรบกวนมากขึ้น
โรคอื่นที่เกี่ยวข้อง
โรค Ménière การอักเสบของข้อต่อขากรรไกร (TMJ) หรือปัญหาทางระบบประสาทบางชนิดอาจเกี่ยวข้องได้
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด
หูอื่นหลายกรณีไม่เป็นอันตราย แต่ควรให้แพทย์ประเมินเมื่อมีลักษณะเฉพาะหรืออาการร่วมที่ต้องตรวจเพิ่มเติม
หูอื่นเริ่มอย่างฉับพลันหรือรุนแรง
หูอื่นข้างเดียวหรือเปลี่ยนลักษณะอย่างชัดเจน
เสียงเป็นจังหวะตามชีพจร (pulsatile tinnitus)
มีการได้ยินลดลงอย่างฉับพลันหรือมาก
มีเวียนศีรษะ ปัญหาการทรงตัว หรือเจ็บหูร่วมด้วย
หูอื่นรบกวนการนอน การทำงาน หรือคุณภาพชีวิตอย่างมาก
มีอาการทางระบบประสาษณ์อื่น เช่น ชา อ่อนแรง หรือปวดศีรษะรุนแรง
หูอื่นเริ่มหลังใช้ยาใหม่หรือได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะ
การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยอย่างไร
แพทย์จะสอบถามลักษณะเสียง ระยะเวลา ปัจจัยที่ทำให้ดีขึ้นหรือแย่ลง และประวัติสุขภาพ รวมถึงยาที่ใช้และการสัมผัสเสียงดัง จากนั้นตรวจหูด้วยกล้องส่องหู และอาจทำการตรวจการได้ยิน (audiometry) เพื่อประเมินการได้ยิน หากจำเป็นอาจมีการตรวจเพิ่มเติม เช่น การตรวจภาพ หรือการส่งต่อเพื่อประเมินสาเหตุอื่น การวินิจฉัยช่วยแยกว่าหูอื่นมาจากปัญหาหู หรือสาเหตุอื่นที่ต้องดูแล
การรักษา
แนวทางการรักษา
ไม่มีวิธีเดียวที่เหมาะกับทุกคน การรักษามุ่งที่สาเหตุที่พบได้ การบรรเทาอาการ และการช่วยให้ปรับตัวกับเสียงในหู ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละราย
รักษาสาเหตุที่พบได้
เช่น ขจัดขี้หูอุดตัน รักษาการติดเชื้อหู ปรับยาที่อาจเกี่ยวข้อง หรือดูแลโรคที่เป็นต้นเหตุ ตามที่แพทย์ประเมิน
เครื่องช่วยฟัง
ในกรณีที่มีการได้ยินลดลงร่วมด้วย เครื่องช่วยฟังอาจช่วยให้ได้ยินเสียงภายนอกชัดขึ้นและลดความสังเกตเสียงในหูในบางคน
การบำบัดด้วยเสียง (Sound therapy)
ใช้เสียงพื้นหลัง เครื่องสร้างเสียงขาว หรือเครื่องมือที่แพทย์แนะนำ เพื่อช่วยลดความโดดเด่นของเสียงในหู
การบำบัดทางจิตและพฤติกรรม
เช่น การบำบัดความคิดและพฤติกรรม (CBT) หรือการให้คำปรึกษา ซึ่งอาจช่วยเมื่อหูอื่นรบกวนชีวิตประจำวัน
ยา
ยาไม่ได้ทำให้หูอื่นหายขาดในทุกกรณี แต่อาจช่วยอาการที่เกี่ยวข้อง เช่น ความวิตกกังวล นอนไม่หลับ หรือโรคที่เป็นต้นเหตุ ตามที่แพทย์พิจารณา
การดูแลตัวเอง
สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน
การดูแลตัวเองมุ่งช่วยลดความรบกวนและป้องกันสิ่งที่อาจทำให้อาการแย่ลง
หลีกเลี่ยงหรือลดการสัมผัสเสียงดัง และใช้อุปกรณ์ป้องกันการได้ยินเมื่อจำเป็น
ใช้เสียงพื้นหลังอ่อน ๆ ในที่เงียบ เช่น เสียงพัดลม หรือเสียงธรรมชาติ เพื่อลดความสังเกตเสียงในหู
ดูแลการนอนให้เพียงพอ และลดคาเฟอีนก่อนนอนหากมีผลต่อการหลับ
จัดการความเครียดด้วยวิธีที่เหมาะสม เช่น การออกกำลังกาย หรือการผ่อนคลาย
หลีกเลี่ยงการใส่สิ่งของเข้าไปในช่องหู
หากอาการเปลี่ยนแปลง รบกวนมากขึ้น หรือมีอาการใหม่ ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน
การป้องกัน
ลดความเสี่ยงหูอื่น
ไม่สามารถป้องกันหูอื่นได้ทุกกรณี แต่สามารถลดความเสี่ยงจากปัจจัยที่ควบคุมได้
ป้องกันการได้ยินจากเสียงดังด้วยการลดระดับเสียงและใช้ที่อุดหูเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมเสียงดัง
จำกัดเวลาและระดับเสียงเมื่อใช้หูฟัง
ดูแลสุขภาพหู รักษาการติดเชื้อหรือปัญหาหูตามที่แพทย์แนะนำ
แจ้งแพทย์หากยาใหม่ทำให้เกิดเสียงในหู
ตรวจการได้ยินตามที่แพทย์แนะนำ โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยเสี่ยง
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับหูอื่น
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหูอื่น สาเหตุที่เป็นไปได้ และแนวทางการดูแลเบื้องต้น
หูอื่นเป็นอันตรายหรือไม่
หูอื่นส่วนใหญ่ไม่เป็นอันตราย แต่ควรให้แพทย์ประเมินเมื่อเริ่มอย่างฉับพลัน เกิดข้างเดียว เป็นจังหวะตามชีพจร หรือมีการได้ยินลดลงร่วมด้วย เพื่อแยกสาเหตุที่ต้องรักษา
หูอื่นหายได้หรือไม่
ขึ้นอยู่กับสาเหตุ หูอื่นจากขี้หูอุดตันหรือการติดเชื้อชั่วคราวอาจดีขึ้นเมื่อรักษาสาเหตุ หูอื่นเรื้อรังอาจไม่หายสนิท แต่หลายคนปรับตัวได้และอาการลดลงด้วยการดูแลที่เหมาะสม
ทำไมหูอื่นดังขึ้นตอนกลางคืน
ในที่เงียบ สมองมักให้ความสนใจกับเสียงในหูมากขึ้น ทำให้รู้สึกว่าเสียงดังขึ้น การใช้เสียงพื้นหลังอ่อน ๆ อาจช่วยลดความรู้สึกนี้ได้ในบางคน
เครื่องช่วยฟังช่วยหูอื่นได้หรือไม่
ในกรณีที่มีการได้ยินลดลงร่วมด้วย เครื่องช่วยฟังอาจช่วยให้ได้ยินเสียงภายนอกชัดขึ้นและลดความสังเกตเสียงในหู ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคน
ควรไปพบแพทย์เมื่อไหร่
ควรพบแพทย์เมื่อหูอื่นเริ่มใหม่ รุนแรง เปลี่ยนลักษณะ เกิดข้างเดียว เป็นจังหวะตามชีพจร มีการได้ยินลดลง หรือรบกวนชีวิตประจำวันอย่างมาก
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
ข้อมูลโรคหูและการได้ยินสำหรับผู้ป่วย
AAO-HNS / ENThealth
ดูแหล่งอ้างอิง (AAO-HNS / ENThealth)แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
ได้ยินเสียงในหูหรือรบกวนการใช้ชีวิต
การตรวจช่วยประเมินสาเหตุที่เป็นไปได้และแนวทางดูแลที่เหมาะสมกับอาการของคุณ