กล่องเสียงอักเสบ (Laryngitis)
การอักเสบของกล่องเสียงที่ทำให้เสียงแหบ เสียงหาย หรือเจ็บคอ
ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
- ผู้เขียน:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
- นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์ — แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
- วันที่ตรวจทาน:
- อัปเดตล่าสุด:
- เวลาอ่านโดยประมาณ: 5 นาที
ภาพรวม
กล่องเสียงอักเสบคืออะไร
กล่องเสียงอักเสบ (laryngitis) คือภาวะอักเสบของกล่องเสียงและสายเสียง มักทำให้เกิดเสียงแหบหรือเสียงหาย สาเหตุอาจเป็นการติดเชื้อไวรัส การใช้เสียงมาก การระคายเคืองจากควันหรือสารเคมี และกรดไหลย้อน โดยทั่วไปอาการเฉียบพลันมักดีขึ้นได้ แต่เสียงแหบที่นานเกิน 2-3 สัปดาห์ควรได้รับการประเมิน
อาการ
อาการที่พบได้
อาการเด่นคือเสียงเปลี่ยนแปลง แต่มีอาการร่วมอื่นได้
เสียงแหบ เสียงเบา หรือเสียงหาย
เจ็บคอ แสบคอ หรือคอระคาย
ไอแห้งหรือไอเรื้อรัง
รู้สึกมีเสมหะหรืออยากกระแอมบ่อย
กลืนไม่สบายคอหรือกลืนเจ็บเล็กน้อย
เหนื่อยเสียงง่ายเมื่อพูดนาน
คอแห้ง โดยเฉพาะในห้องแอร์หรืออากาศแห้ง
สาเหตุที่เป็นไปได้
ทำไมจึงเกิดกล่องเสียงอักเสบ
มีทั้งสาเหตุติดเชื้อและไม่ติดเชื้อ
การติดเชื้อไวรัสทางเดินหายใจ
เช่น หวัดหรือไข้หวัดใหญ่ที่ลามมาถึงกล่องเสียงและสายเสียง
การใช้เสียงมากเกินไป
การพูดดัง ตะโกน ร้องเพลงนาน หรือใช้เสียงต่อเนื่องโดยไม่พัก
กรดไหลย้อนถึงกล่องเสียง
กรดหรือเอนไซม์จากกระเพาะที่ย้อนขึ้นมาสัมผัสกล่องเสียงทำให้เกิดการระคายเรื้อรัง
สารระคายเคือง
ควันบุหรี่ ฝุ่น หรือสารเคมีในอากาศอาจกระตุ้นการอักเสบของเยื่อบุ
พฤติกรรมเสี่ยงต่อสายเสียง
การกระแอมบ่อย ดื่มแอลกอฮอล์มาก หรือขาดน้ำทำให้สายเสียงบาดเจ็บง่าย
ภาวะร่วมอื่น
เช่น ภูมิแพ้ โรคจมูกอักเสบ หรือไซนัสที่ทำให้มีน้ำมูกไหลลงคอ
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด
เสียงเปลี่ยนเรื้อรังหรืออาการเตือนควรได้รับการส่องกล้องประเมิน
เสียงแหบหรือเสียงหายนานเกิน 2-3 สัปดาห์
เจ็บคอเรื้อรังหรือกลืนเจ็บมากขึ้น
หายใจลำบาก มีเสียงหายใจดัง หรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ
มีเลือดปนเสมหะ น้ำหนักลด หรือก้อนที่คอ
มีประวัติสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นเวลานาน
อาชีพที่ต้องใช้เสียงมากและอาการกระทบการทำงาน
อาการเป็นซ้ำบ่อยแม้ปรับพฤติกรรมแล้ว
การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยอย่างไร
แพทย์จะซักประวัติการใช้เสียง อาชีพ อาการกรดไหลย้อน และปัจจัยเสี่ยงอื่น จากนั้นตรวจลำคอและอาจส่องกล้องตรวจกล่องเสียงเพื่อประเมินสายเสียงโดยตรง การส่องกล้องช่วยแยกการอักเสบจากรอยโรคอื่นที่ทำให้เสียงแหบเรื้อรังได้แม่นยำขึ้น
การรักษา
แนวทางการรักษา
การรักษาจะเลือกตามสาเหตุหลักและความรุนแรงของอาการเสียงผิดปกติ
พักเสียงและปรับพฤติกรรมการใช้เสียง
ลดการพูดดัง หลีกเลี่ยงการกระแอมบ่อย และจัดเทคนิคใช้เสียงที่ถูกต้อง
รักษาตามสาเหตุร่วม
เช่น รักษากรดไหลย้อน ภูมิแพ้ หรือภาวะคัดจมูกที่กระตุ้นการระคายกล่องเสียง
การรักษาประคับประคอง
อาจใช้ยาเพื่อลดอาการตามดุลยพินิจแพทย์ พร้อมเน้นการดื่มน้ำและความชุ่มชื้น
ฟื้นฟูเสียงในบางราย
ผู้ที่ใช้เสียงเป็นอาชีพอาจได้ประโยชน์จากการฝึกใช้เสียงกับผู้เชี่ยวชาญด้านเสียงพูด
การดูแลตัวเอง
สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน
การดูแลที่เหมาะสมช่วยลดการระคายและช่วยให้สายเสียงฟื้นตัว
พักเสียง หลีกเลี่ยงการตะโกนหรือกระซิบบ่อย
ดื่มน้ำเพียงพอและเพิ่มความชื้นในอากาศหากอากาศแห้ง
หลีกเลี่ยงควันบุหรี่ แอลกอฮอล์ และคาเฟอีนมากเกินไป
หลีกเลี่ยงการกระแอมบ่อย ให้จิบน้ำแทนเมื่อรู้สึกระคายคอ
หากมีอาการกรดไหลย้อน ให้ปรับมื้ออาหารและเวลานอนตามคำแนะนำแพทย์
การป้องกัน
ลดความเสี่ยงกล่องเสียงอักเสบ
พฤติกรรมใช้เสียงและสิ่งแวดล้อมมีผลต่อสุขภาพสายเสียง
อบอุ่นเสียงก่อนใช้เสียงหนัก โดยเฉพาะผู้ใช้เสียงเป็นอาชีพ
พักเสียงเป็นช่วงระหว่างพูดนานหรือสอน/ประชุมต่อเนื่อง
หลีกเลี่ยงควันบุหรี่และมลพิษ
ดูแลกรดไหลย้อนและโรคทางเดินหายใจส่วนบนอย่างต่อเนื่อง
คำถามที่พบบ่อย
คำถามเกี่ยวกับกล่องเสียงอักเสบ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเสียงแหบและการดูแลสายเสียง
เสียงแหบทุกครั้งหมายถึงกล่องเสียงอักเสบหรือไม่
ไม่เสมอไป เสียงแหบอาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ใช้เสียงมาก กรดไหลย้อน หรือรอยโรคที่สายเสียง จึงควรประเมินหากเป็นนาน
ควรกระซิบแทนการพูดปกติหรือไม่
การกระซิบบางรูปแบบอาจทำให้สายเสียงเกร็งเพิ่ม ควรพักเสียงและพูดเบาๆ แบบผ่อนคลายแทน
กล่องเสียงอักเสบต้องกินยาปฏิชีวนะหรือไม่
ส่วนใหญ่มักเกิดจากไวรัสหรือการระคาย จึงไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะทุกราย
กรดไหลย้อนมีผลต่อเสียงแหบจริงหรือไม่
มีได้ โดยเฉพาะกรดไหลย้อนถึงคอ (LPR) ที่อาจทำให้ระคายกล่องเสียงเรื้อรัง
เมื่อใดควรส่องกล้องกล่องเสียง
มักพิจารณาเมื่อเสียงแหบนานเกิน 2-3 สัปดาห์ มีอาการเตือน หรือไม่ตอบสนองต่อการดูแลเบื้องต้น
แหล่งอ้างอิง
เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล
ข้อมูลโรคคอ กล่องเสียง และการกลืนสำหรับผู้ป่วย
AAO-HNS / ENThealth
ดูแหล่งอ้างอิง (AAO-HNS / ENThealth)แนวทางและแหล่งความรู้สำหรับผู้ป่วยด้านโสต ศอ นาสิก
American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS)
ดูแหล่งอ้างอิง (American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS))ข้อมูลสุขภาพหู คอ จมูกสำหรับประชาชน
ENThealth (AAO-HNS Foundation)
ดูแหล่งอ้างอิง (ENThealth (AAO-HNS Foundation))
ข้อมูลเพื่อการศึกษา
ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์
ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก
ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง
อ่านเพิ่มเติม
หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ
เสียงแหบนานหรือพูดแล้วเหนื่อยเสียง?
ตรวจประเมินกล่องเสียงกับแพทย์เฉพาะทางเพื่อหาสาเหตุและวางแผนดูแลอย่างเหมาะสม