ขี้หูอุดตัน

เมื่อขี้หูสะสมจนอุดช่องหูและส่งผลต่อการได้ยินหรือความสบายของหู

แพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก ราชวิถีคลินิก หู คอ จมูก เชียงใหม่

ตรวจทานทางการแพทย์โดยแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

ผู้เขียน:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
แพทย์ผู้ตรวจทานเนื้อหา:
นพ. พจน์ ภิญโญพรพาณิชย์แพทย์เฉพาะทางโสต ศอ นาสิกวิทยา · วุฒิบัตรผู้เชี่ยวชาญ สาขาโสต ศอ นาสิกวิทยา
ดูประวัติแพทย์
  • วันที่ตรวจทาน:
  • อัปเดตล่าสุด:
  • เวลาอ่านโดยประมาณ: 5 นาที

ภาพรวม

ขี้หูอุดตันคืออะไร

ขี้หู (cerumen) เป็นสารที่หูผลิตขึ้นเองตามปกติ ช่วยปกป้องผิวหนังในช่องหูและมักจะค่อย ๆ ออกมาเองตามธรรมชาติ ขี้หูอุดตันเกิดขึ้นเมื่อขี้หูสะสมและอัดแน่นจนอุดกั้นช่องหูบางส่วนหรือทั้งหมด ทำให้เกิดอาการไม่สบายหรือการได้ยินลดลงชั่วคราว การประเมินโดยแพทย์ช่วยแยกว่าอาการมาจากขี้หูอุดตันหรือสาเหตุอื่น

อาการ

อาการที่พบได้

อาการของขี้หูอุดตันอาจแตกต่างกันในแต่ละคน และอาจคล้ายกับโรคหูอื่น ๆ

  • รู้สึกหูอุดหรือเต็มในหู

  • ได้ยินไม่ชัดหรือเสียงดังลงในหูที่มีอาการ

  • เจ็บหูเล็กน้อยหรือไม่สบาย

  • คันภายในช่องหู

  • มีเสียงในหู (หูอื่น)

  • เวียนศีรษะ (พบได้ไม่บ่อย)

  • ไอจากการกระตุ้นในช่องหู (พบได้ไม่บ่อย)

สาเหตุที่เป็นไปได้

ทำไมขี้หูถึงอุดตัน

หลายปัจจัยทำให้ขี้หูสะสมมากกว่าที่จะออกเองได้

  • โครงสร้างช่องหู

    ช่องหูแคบ โค้ง หรือมีรูปร่างผิดปกติ ทำให้ขี้หูออกได้ยาก

  • การใช้สิ่งของในหู

    การใช้สำลีแห้มหรือสิ่งของอื่นในหูมักดันขี้หูเข้าไปลึกขึ้นแทนที่จะดึงออก

  • อุปกรณ์ในหู

    เครื่องช่วยฟังหรือที่อุดหูใช้เป็นประจำอาจส่งผลต่อการระบายขี้หู

  • ลักษณะของขี้หู

    ขี้หูที่แห้งหรือแข็ง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงตามอายุ อาจอุดตันได้ง่ายขึ้น

  • โรคผิวหนังในช่องหู

    ภาวะเช่นผิวหนังอักเสบในช่องหูอาจทำให้ขี้หูสะสมมากขึ้น

  • ประวัติการผ่าตัดหู

    การผ่าตัดหูในอดีตหรือช่องหูที่มีรูปร่างผิดปกติอาจเพิ่มความเสี่ยง

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์

ควรพบแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูกเมื่อใด

หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีสัญญาณเตือน ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อประเมินและดูแลอย่างเหมาะสม

  • อาการคงอยู่แม้ดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมแล้ว

  • เจ็บหูมากขึ้นหรือเจ็บรุนแรง

  • มีน้ำไหล มีเลือด หรือมีกลิ่นผิดปกติจากหู

  • ได้ยินลดลงอย่างฉับพลันหรือมาก

  • มีเวียนศีรษะหรือปัญหาการทรงตัว

  • ทราบว่ามีรูทะลุที่แก้วหูหรือเคยผ่าตัดหู

  • ขี้หูอุดตันซ้ำบ่อย

  • มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ และมีอาการที่อาจบ่งชี้การติดเชื้อ

การวินิจฉัย

แพทย์วินิจฉัยอย่างไร

แพทย์จะสอบถามอาการและตรวจหูด้วยกล้องส่องหู (otoscope) เพื่อดูช่องหูและแก้วหู การตรวจนี้ช่วยยืนยันว่ามีขี้หูอุดตันหรือไม่ และแยกจากสาเหตุอื่น เช่น การติดเชื้อหรือมีสิ่งแปลกปลอมในหู หากมองแก้วหูไม่ชัด อาจต้องประเมินเพิ่มเติมตามความเหมาะสม

การรักษา

แนวทางการรักษา

การรักษาขึ้นอยู่กับปริมาณขี้หู สภาพช่องหู และปัจจัยอื่น ๆ แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมกับแต่ละราย

  • ยาหยอดหรือสเปรย์อ่อนขี้หู

    อาจใช้เมื่อแก้วหูสมบูรณ์และไม่มีข้อห้าม โดยใช้ตามคำแนะนำก่อนการขจัดขี้หูในบางกรณี

  • การล้างหู

    อาจทำโดยผู้ที่ได้รับการฝึกเมื่อประเมินแล้วว่าเหมาะสม ไม่ใช่ทุกคนที่เหมาะกับวิธีนี้

  • การขจัดขี้หูโดยแพทย์

    แพทย์อาจใช้อุปกรณ์เฉพาะหรือดูดขี้หูอย่างอ่อนโยนในการตรวจ เพื่อขจัดขี้หูที่อุดตัน

การดูแลตัวเอง

สิ่งที่ทำได้ที่บ้าน

การดูแลตัวเองควรเน้นความปลอดภัยและหลีกเลี่ยงสิ่งที่อาจทำให้อาการแย่ลง

  • อย่าใส่สำลีแห้ม ไม้จิ้มฟัน หรือสิ่งของอื่นเข้าไปในช่องหู

  • หากได้รับคำแนะนำ ใช้ยาอ่อนขี้หูตามที่แพทย์หรือเภสัชกรแนะนำ

  • หลีกเลี่ยงวิธีที่ไม่มีหลักฐานรองรับ เช่น การใช้เทียนหู

  • ทำความสะอาดบริเวณนอกหูด้วยผ้าเช็ดตัว ปล่อยให้ช่องหูดูแลตัวเองตามธรรมชาติ

  • หากอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน

การป้องกัน

ลดความเสี่ยงขี้หูอุดตัน

ไม่สามารถป้องกันได้ทุกกรณี แต่สามารถลดพฤติกรรมที่เพิ่มความเสี่ยงได้

  • อย่าใส่สิ่งของเข้าไปในช่องหู

  • หากใช้เครื่องช่วยฟังหรือที่อุดหู ดูแลความสะอาดและตรวจตามคำแนะนำ

  • ดูแลโรคผิวหนังที่ส่งผลต่อช่องหู

  • หากมีขี้หูอุดตันซ้ำ อาจต้องติดตามอาการหรือตรวจตามที่แพทย์แนะนำ

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับขี้หูอุดตัน

คำถามที่ผู้ป่วยมักสอบถามเกี่ยวกับขี้หูอุดตัน การดูแลที่บ้านอย่างปลอดภัย และเมื่อใดควรพบแพทย์

ขี้หูเป็นสิ่งผิดปกติหรือไม่

ไม่ใช่ ขี้หูเป็นสารที่หูผลิตตามปกติและช่วยปกป้องช่องหู ปัญหาเกิดเมื่อสะสมมากจนอุดตัน

ขูดขี้หูเองที่บ้านได้หรือไม่

การใช้สำลีแห้มมักดันขี้หูเข้าไปลึกและอาจทำให้ช่องหูบาดเจ็บ ยาอ่อนขี้หูอาจช่วยได้ในบางกรณี แต่การขจัดควรทำโดยผู้ที่ได้รับการฝึกเมื่อจำเป็น

การล้างหูปลอดภัยหรือไม่

เมื่อทำในผู้ที่เหมาะสมและด้วยวิธีที่ถูกต้อง อาจมีประสิทธิภาพ แต่ไม่เหมาะกับทุกคน เช่น ผู้ที่มีรูทะลุแก้วหู การติดเชื้อ หรือช่องหูที่มีปัญหา

ขี้หูจะกลับมาอุดอีกหรือไม่

บางคนผลิตขี้หูเร็วหรือมีช่องหูที่ทำให้อุดตันง่าย อาจมีอาการซ้ำและต้องติดตามตามที่แพทย์แนะนำ

ขี้หูอุดตันทำให้หูหนวดได้หรือไม่

อาจทำให้ได้ยินลดลงชั่วคราวจากการนำเสียง ซึ่งมักดีขึ้นหลังขจัดขี้หูได้ แต่ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคน

แหล่งอ้างอิง

เอกสารและแนวทางที่เกี่ยวข้อง

ข้อมูลด้านล่างอ้างอิงแนวทางและแหล่งความรู้ที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล เพื่อประกอบการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะรายบุคคล

ข้อมูลเพื่อการศึกษา

ข้อจำกัดความรับผิดชอบทางการแพทย์

ข้อมูลนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือทดแทนการรักษาโดยแพทย์ผู้มีคุณวุฒิ หากมีอาการที่น่ากังวล โปรดปรึกษาแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก

ลิงก์ที่เกี่ยวข้อง

อ่านเพิ่มเติม

หัวข้อที่เกี่ยวข้องภายในคลินิก เพื่อช่วยทำความเข้าใจโรค บริการ และหัตถการ

หูอุดหรือได้ยินเปลี่ยนไป

การตรวจช่วยประเมินว่าอาการมาจากขี้หูอุดตันหรือสาเหตุอื่น และแนวทางดูแลที่เหมาะสมกับคุณ